ჩაქუჩა

ჩაქუჩა. ერთ სოფელში ცხოვრობდა ბიჭი, რომელსაც ჩაქუჩას ეძახდნენ. დედა ადრე დაეკარგა. მამამ სხვა ოჯახი შექმნა, მაგრამ სახლში სითბო ვეღარ დამკვიდრდა: დედინაცვალი ჩაქუჩას საქმეს საქმეზე აძლევდა და გაკეთებულითაც უკმაყოფილო რჩებოდა. წყაროს სუფთა წყალს მოუტანდა — გადაუღვრიდა. დაღლილი დაჯდებოდა — ისევ გზას გაუყენებდა. ბიჭი იზრდებოდა და ფიქრობდა, ნუთუ ქვეყანაზე არსად არის ადგილი, სადაც ადამიანს მშვიდად ამოსუნთქვა შეუძლიაო. ერთ დილას, როცა წყაროსთან მივიდა, ბალახში ორი ზღაპრული გველი დაინახა. შავი წითელს მისდევდა. პატარა წითელი გველი ჩაქუჩას ცარიელ ჭურჭელში ჩამალულიყო და დახმარებას სთხოვდა.

ნუ გეშინია. აქ მშვიდად მოიკუნტე, სანამ საფრთხე ჩაივლის. მე მარტო არ დაგტოვებ. შენ კი, შავო გველო, თუ ვინმეს ეძებ, ამ ბილიკზე აღარ გაჩერდე. შენი მდევარი უკვე შორს გეგულებოდეს.

შავი გველი გზას გაუყვა. წითელი სამალავიდან გამოძვრა და ჩაქუჩას პატარა მბრწყინავი ქერცლი დაუტოვა. ეს ჩვეულებრივი ქერცლი არ არის, უთხრა. როცა ძალიან გაგიჭირდება, ხელისგულზე დაიდე და სურვილი გულწრფელად თქვი. ოღონდ გახსოვდეს: სხვისი ნების შეცვლა სიკეთე ვერ იქნება. ჩაქუჩამ საჩუქარი შეინახა და შინ წავიდა. პირველად მხოლოდ ის ინატრა, რომ ძველ სკივრში საკმარისი ქსოვილი გაჩენილიყო. ეგონა, იქნებ ახლა მაინც ახალი სამოსი მეღირსოსო. სკივრი მართლაც აივსო, მაგრამ დედინაცვალმა ბიჭი ისევ წყაროზე გაგზავნა.

მაშინ პური მაინც იყოს საკმარისი. იმდენი, რომ სახლში არავის შიოდეს. აი, პურიც გაჩნდა... მაგრამ რატომ არ იცვლება აქ არაფერი? ქერცლს შეუძლია სკივრი აავსოს და სუფრა გაშალოს. თბილ სიტყვას კი ვერავის დააძალებს. ალბათ ჩემი გზა სხვაგან უნდა ვიპოვო.

ჩაქუჩა უკვე წამოზრდილი იყო. მამას დაემშვიდობა და გზას გაუყვა. თან პატარა ღორი მიჰყავდა, რომელიც ყოველ გუბეს თავის სამეფოდ მიიჩნევდა და ბიჭს ხანდახან ღიმილს მოჰგვრიდა. ერთ სოფელში მგზავრი გულთბილად მიიღეს. მისთვის პური გამოაცხვეს, წყალი შესთავაზეს და არც ის უკითხავთ, სანაცვლოდ რას მოგვცემო. ჩაქუჩა პირველად მიხვდა, როგორი მსუბუქი იყო უპირობო სიკეთე. გზა განაგრძო და ბოლოს ქალაქში ჩავიდა. იქ სასახლის ბაღი გვალვას გაეყვითლებინა. მეფის ქალიშვილი, რომელსაც მზეთუნახავს ეძახდნენ, პატარა ნერგებს საკუთარი ხელით რწყავდა.

თუ ნებას მომცემ, დაგეხმარები. სასწაულის მარტო ჩვენთვის შენახვა არ მინდა. მოდი, ჯერ ამ პატარა ნერგებს ვუშველოთ, მერე წყალი ისე გავანაწილოთ, მთელ ბაღს რომ ეყოს. შენ გზები და ხეები ჩემზე უკეთ იცი. მე კი ერთი პატარა საიდუმლო მაქვს, რომელსაც კარგ საქმეს მოვახმარ.

ჩაქუჩამ წყარო ინატრა. გამხმარ მიწაში სუფთა წყალი ამოიწვერა, არხებში ჩაირბინა და ფესვებამდე მიაღწია. მზეთუნახავმა მადლობა გადაუხადა, მაგრამ მხოლოდ სასწაულით არ მოხიბლულა. მოეწონა, რომ ჩაქუჩამ ჯერ ჰკითხა და მერე იმოქმედა. ბევრს საუბრობდნენ, ერთად მუშაობდნენ და თანდათან ერთმანეთი შეუყვარდათ. როცა მოგზაურობა გადაწყვიტეს, ორივემ თავისი ნებით აირჩია საერთო გზა. პირველივე დღეს ჩაქუჩა წინ გაიჭრა. გოგონამ დაუძახა: ერთად წამოვედით და ერთადვე ვიაროთ; შენი სწრაფი ნაბიჯი ჩემი ნაბიჯის დავიწყებას არ უნდა ნიშნავდესო.

მართალი ხარ. მარტო სიარულს ისე შევეჩვიე, გვერდით მომავალი ვერ დავინახე. ახლა დაგელოდები. აი, აქ შევისვენოთ. ნეტავ ამ მზიან ადგილას დიდი ხე იდგეს, ისეთი ფართო ჩრდილით, ორივეს რომ შეგვიფარებს. და სხვებსაც — ვინც დაღლილი გამოივლის.

მიწიდან თელა ამოიზარდა. ტოტები ნელა გადაიშალა და გზას გრილი ჩრდილი დააფარა. წყვილმა მის ქვეშ დაისვენა. მეორე დილით ჩაქუჩამ ზღაპრული რაში ინატრა. ისეთი სწრაფი ცხენი გამოჩნდა, შორეული მინდორი თვალის დახამხამებაში შემოატარა. ჩაქუჩა თავიდან აღტაცებული ფიქრობდა, რამდენი მიწა შემიძლია ჩემად გამოვაცხადოო. მერე წყაროსთან ჩამალული პატარა გველი გაახსენდა და აზრი შეიცვალა. მიწა მხოლოდ დასაკუთრებისთვის ხომ არ იყო! მზეთუნახავთან ერთად აირჩია ადგილი, სადაც ბაღის გაშენება და მგზავრების მიღება შეიძლებოდა.

აქ ხეები ისე ხარობდეს, რომ ერთზე ყვავილი იშლებოდეს, მეორეზე ნაყოფი მწიფდებოდეს, მესამედან კი ხალხი მოსავალს კრეფდეს. სახლიც იყოს — ფართო, ნათელი, სტუმრისთვის ღია. ოღონდ ამ ყველაფერს ჩვენც მოვუვლით. სურვილი დასაწყისს გვაჩუქებს; ზრუნვა კი ყოველდღე ჩვენი საქმე იქნება.

მინდორი აყვავდა. სახლის ფანჯრებს მზის შუქი მიადგა, ბაღის ბილიკები კი სხვადასხვა სოფლის ადამიანებმა გაკვალეს. ჩაქუჩამ და მზეთუნახავმა ქორწილი გადაიხადეს. მათთან ყველა მივიდა, ვინც გზაზე კეთილად დახვდათ. პატარა ღორმაც არ გამოტოვა ზეიმი: ბაღის ყველაზე გრილი კუთხე დაიკავა და მთელი დღე კმაყოფილი სრუტუნებდა. ჩაქუჩამ მბრწყინავი ქერცლი პატარა კოლოფში შეინახა. ხშირად აღარ სჭირდებოდა. ახლა უკვე იცოდა, სად ეძებნა სახლის ნამდვილი ჯადო — საერთო შრომაში, თავისუფალ არჩევანში, ერთმანეთის მოსმენასა და იმ პურში, რომელსაც სტუმარს უანგაროდ გაუნაწილებ. ბაღი კი წელიწადის ყველა დროს პოულობდა მიზეზს, რომ ვინმე გაეხარებინა.