გველადქცეული მზეთუნახავი

გველადქცეული მზეთუნახავი. პირველი თავი. წითელი გველი და ჯადოსნური ხანჯალი. ერთ ბიჭს ბავშვობაში საქმესთან მიბრუნება ეზარებოდა. როცა წამოიზარდა და ჯარში წავიდა, შრომა და თანადგომა ისწავლა. მალე ერთგულ, გამბედავ ჯარისკაცად იქცა. ორი წლის შემდეგ მშობლები მოენატრა, შვებულება ითხოვა და ცხენით შინ გაემგზავრა. გზაზე დაუღამდა. ტყის პირას დიდი ცეცხლი დაინახა და ქალის საშველად მოხმობილი ხმა გაიგონა. ახლოს მივიდა, მაგრამ ალებში ადამიანის ნაცვლად წითელი გველი გამოჩნდა.

ნუ შეგაშინებს ჩემი სახე. ამ ცეცხლში ჯადომ მომაქცია და დახმარებას ვეძებდი. ხელი არ დამარტყა. უსაფრთხო ადგილამდე მიმაცილე და იქ სიმართლეს გაჩვენებ. შენი გამბედაობა მარტო იარაღში ხომ არ არის — უცნობის მოსმენაშიც შეიძლება იყოს.

ჭაბუკმა გველი ცეცხლს მოაშორა. გზაზე ჯერ შიში ჰქონდა, მერე კი მისი მშვიდი ხმა ნელ-ნელა ამშვიდებდა. მაღალ კოშკს მიადგნენ. იქ გველი ჩამოსრიალდა, წითელი შუქი შემოეხვია და მზეთუნახავ ქალად იქცა. კოშკში მისი ორი დაც ცხოვრობდა. სტუმარს უმასპინძლეს. ჭაბუკი რამდენიმე ხანს დარჩა, ქალს დაუმეგობრდა და მოგვიანებით ერთმანეთიც შეუყვარდათ. ერთად ცხოვრება გადაწყვიტეს. მაგრამ მშობლების ნახვის სურვილი არ გამქრალა. მზეთუნახავი წინასწარ გრძნობდა, რომ გზაზე საფრთხე ელოდა.

წასვლას არ დაგიშლი, მაგრამ ფრთხილად იყავი. ეს ჯადოსნური ხანჯალი წაიღე. საფრთხისას დაგიცავს, თუმცა მისი საიდუმლო დაუფიქრებლად არ გაამხილო. ძალა მაშინაც პასუხისმგებლობაა, როცა ხელისგულში ეტევა. შენი ცხენი სახლის გზას დაიმახსოვრებს.

ჭაბუკს გზაში სამეფო სასახლესთან დაუღამდა. მეფის ასულს სხვა ქვეყნის უფლისწული უყვარდა, მამა კი ამ კავშირს ეწინააღმდეგებოდა. დავა ომად ქცეულიყო. სტუმარს დახმარება სთხოვეს და ჯილდოდ ასულის ხელს დაჰპირდნენ. ჭაბუკმა დახმარებაზე თანხმობა თქვა, მაგრამ განმარტა, რომ უკვე დაქორწინებული იყო. მეორე დღეს ხანჯლის ჯადომ მოახლოებულ ჯარს იარაღი დააყრევინა და თავდასხმა შეაჩერა. უფლისწულმა მარცხი შეურაცხყოფად მიიღო. ასულმა კი გაიგო, რომ უცხო ჭაბუკის ძალა სწორედ პატარა ხანჯალში იმალებოდა.

ჯადოსნური იარაღი ყველა განსაცდელს ვერ მოგაშორებს. გაბრაზებული ადამიანის სიტყვასაც უნდა მოუსმინო და შენს დაპირებასაც გაუფრთხილდე. სხვისი ოჯახური დავა ერთ დღეში ვერ მოგვარდება. ყველაზე მეტად მაშინ დაფიქრდი, როცა გამარჯვებული გგონია თავი.

იმ ღამეს ასულმა მძინარე სტუმარს ხანჯალი მოჰპარა და თავის რჩეულს გადასცა. მეორე დღეს მოტყუებული ჭაბუკი ჯადოს მსხვერპლი გახდა და უძრავად დაეცა. მისი ცხენი პატრონს კოშკთან დაუბრუნდა. მზეთუნახავმა ქმარი იცნო და დებთან ერთად ძველი ცოდნა მოიხმო. დიდი ხნის დუმილის შემდეგ ჭაბუკმა თვალები გაახილა. ზღაპრის ჯადომ მას სიცოცხლე დაუბრუნა. ჯერ შვებით ამოისუნთქა, მერე დაკარგული ხანჯალი გაახსენდა — სახიფათო ძალა კვლავ ბოროტად შეიძლებოდა გამოეყენებინათ.

შინ დაბრუნდი და ეს ყველაზე მნიშვნელოვანია. თუ ხანჯლის დასაბრუნებლად წახვალ, შურისძიებამ გზას ნუ გადაგახვევინოს. შემიძლია ისეთი სახე მოგცე, რომ ვერ გიცნონ. შენი გონება და ხმა შენთან დარჩება. ოღონდ გახსოვდეს, ვინც გზაზე დაგეხმარება, მის სიკეთესაც გაუფრთხილდი.

ჭაბუკმა ცოლს სთხოვა, მოლაპარაკე ცხენად ექცია. მზეთუნახავმა ჯადო აღასრულა. მშვენიერი ცხენი დილით გზას გაუდგა და იმ ქალაქში დაბრუნდა, სადაც უღალატეს. ბაზარში ღარიბ კაცს შეხვდა და ჩუმად დაელაპარაკა. კაცს ჯერ შეეშინდა, შემდეგ ცხენის რჩევა მოისმინა: სასახლეში მიმიყვანე, კარგი ფასი მოითხოვე და მიღებული ფული შენთვის დაიტოვეო. მალე ცხენი მეფის თავლაში აღმოჩნდა. დაკარგული ხანჯლის ძიება ახალი სახით დაიწყო.

მეორე თავი. ცხენი, ვაშლი და ბატი. სასახლეში ახალი ცხენი ყველას მოსწონდა, მაგრამ ასულს მისი მზერა აშფოთებდა. როცა ქალი ხანჯლით ჩაივლიდა, ცხენი თვალს არ აშორებდა. თითქოს უთქმელ სიმართლეს ახსენებდა. ბოლოს ქალმა მისი მოშორება გადაწყვიტა. ეს ამბავი პატარა გოგონამ გაიგო, რომელიც თავლაში ხშირად შედიოდა, ცხენს წყალს უსხამდა და ელაპარაკებოდა. ატირებული მივიდა თავის მეგობართან. მაშინ ცხენი მისკენ დაიხარა და ჩუმად მიმართა.

ტირილი შეწყვიტე, პატარა მეგობარო. ჯადო ჯერ კიდევ მიცავს. თუ ჩემი ეს სახე გაქრება, მიწაზე ერთი წითელი მარცვალი დარჩება. აიღე და ბაღის მშვიდ კუთხეში დათესე. საშიშ ადგილას ნუ გაჩერდები. შენი სიკეთე მემახსოვრება, როგორი სახეც უნდა მქონდეს.

ცხენის სახე ჯადოსნურ შუქში გაიფანტა. როცა ეზო დაცარიელდა, გოგონამ პატარა მარცვალი იპოვა და ბაღში დათესა. მალე იმ ადგილას საოცარი ვაშლის ხე ამოვიდა. ზაფხულშიც ნაყოფი ესხა და ზამთარშიც. გოგონა მის ჩრდილში ისვენებდა. ასული რომ მიუახლოვდებოდა, ხე ტოტებს მაღლა სწევდა და ნაყოფს არ აძლევდა. ქალმა იგრძნო, რომ ეს უცნაურობა ისევ იმ დაკარგულ ჭაბუკს უკავშირდებოდა. ხის მოჭრა ბრძანა. გოგონამ ამბავი გაიგო და ბაღისკენ გაიქცა.

ახლოს ნუ მიხვალ, როცა ხეს მოჭრიან. მერე ბილიკზე ერთი პატარა ნაფოტი დაგხვდება. აიღე და ბაღის აუზში ჩაუშვი. მე გზას ისევ ვიპოვი. შენ მხოლოდ უსაფრთხოდ დარჩი. დახმარება იმას არ ნიშნავს, რომ საფრთხეში ჩადგე.

ხე მოჭრეს, გოგონამ კი მოგვიანებით პატარა ნაფოტი აიღო და აუზში ჩაუშვა. წყლის ზედაპირი შეირხა და იქ თეთრი ბატი გამოჩნდა. მშვიდად დაცურავდა, მაგრამ თვალებში ნაცნობი გონიერება ჰქონდა. ასულსა და მის ქმარს ბატის დაჭერა მოუნდათ. აუზის ნაპირთან მივიდნენ. უფლისწულმა ხანჯალი მშრალ ქვაზე დადო და ფრინველს გაჰყვა. ბატმა ისინი წყლის შორეულ მხარეს გაიტყუა, მერე უცებ მოტრიალდა, ნაპირს მიაღწია და კვლავ ჭაბუკად იქცა.

აქ დასრულდა თქვენი ოინი. ხანჯალს ვიბრუნებ, მაგრამ თქვენს სიცოცხლეს არ ვეხები. ამ ჯადოს სხვების დასამორჩილებლად ვეღარ გამოიყენებთ. რაც მოხდა, მეფესთან და ყველას წინაშე თქვით. სიმართლის დამალვა ახალ საფრთხეს წარმოშობს.

ჭაბუკმა ხანჯალი აიღო. მისმა ჯადომ სასახლის კარები გახსნა და ხალხს დამალული ამბის მოსმენის საშუალება მისცა. ასულმა და უფლისწულმა აღიარეს, როგორ მოიპარეს იარაღი და როგორ უღალატეს სტუმარს. მეფემ მათი საქციელი განიხილა და აღარ მისცა სხვისი ბედის ძალით გადაწყვეტის უფლება. ჭაბუკმა დიდხანს დარჩენა არ ისურვა. ჯერ პატარა გოგონას მიაკითხა, რომლის გულისხმიერებამ მისი დაბრუნება შესაძლებელი გახადა.

შენ მე მაშინ დამეხმარე, როცა სხვები მხოლოდ უცნაურ ცხენს ან ხეს ხედავდნენ. შენ მეგობარი დაინახე. ეს ყველაზე დიდი საჩუქარია. ჩემი სახლის კარი შენთვის და შენი ოჯახისთვის ყოველთვის ღია იქნება. შენს სიკეთეს არ დავივიწყებ.

ჭაბუკი მზეთუნახავთან დაბრუნდა. ცოლს ხანჯალი ჩააბარა და მთელი გზა უამბო — ცხენის, ხის, ბატისა და პატარა მეგობრის ამბავი. მერე მშობლებსაც მიაკითხა და თავის სახლში მოიწვია. კოშკში მშვიდი დღეები დაიწყო. მზეთუნახავს წითელი გველის სახით ყოფნა აღარ სჭირდებოდა, ჭაბუკს კი თავისი ძალის დამტკიცება აღარ ეჩქარებოდა. ორივემ იცოდა, რომ გარეგნობა შეიძლება შეიცვალოს, ნდობა დაიკარგოს და ისევ აღდგეს, მაგრამ გულისხმიერება გზის პოვნაში ყოველთვის დაგეხმარება.