მენახირის ქალი

მენახირის ქალი. ერთ სამეფოში უფლისწული ცხოვრობდა. მშვენიერი ცხენები ჰყავდა, დიდებული სამოსი ეცვა და ისეთი განათლება მიეღო, როგორიც ბევრს მხოლოდ ენატრებოდა. მაგრამ ერთი რამ ჯერ ვერ ესწავლა: ადამიანის ფასი მის ტანსაცმელზე არ ეწერა. როცა თანამგზავრის ძებნა გადაწყვიტა, ქვეყნები მოიარა და ყველგან მხოლოდ გვარსა და წოდებას ეკითხებოდა. ბოლოს მფრინავ რაშზე შეჯდა, ცეცხლისფრად მოელვარე მთას გადააფრინდა და ბედის მწერალს მიადგა. მოხუცმა მოუსმინა და უთხრა: იმ სოფელში მენახირის ქალი ცხოვრობს; იქნებ სწორედ მასთან გაიგო, რასაც აქ ეძებო. უფლისწული განრისხდა. უბრალო მენახირის ოჯახს თავის შესაფერისად არ მიიჩნევდა.

ჩვენი სახლი პატარაა, მაგრამ ფიქრისთვის ადგილი აქაც ბევრია. მინდა, წიგნები ვიკითხო, ქვეყანა ვნახო და მამას შრომა შევუმსუბუქო. თუ ვინმე ჩვენს კარს მოადგება, ჯერ როგორც ადამიანს შევხვდები. მისი ტანსაცმელი ჩემთვის პასუხს ვერ გასცემს.

უფლისწული იმ სოფელში ჩავიდა. მენახირემ სტუმარი შინ მიიპატიჟა, ქალიშვილმა წყალი მიართვა. მაგრამ ვაჟი ყველაფერს ზემოდან უყურებდა. ბოლოს უხეში სიტყვა თქვა და გასასვლელისკენ გაბრაზებით წავიდა. კარი ისე მიაჯახუნა, რომ ქალს ხელი დაუშავდა. უფლისწულს გაჩერება და დახმარება მართებდა, მაგრამ თავისი სიამაყე წინ გაიყოლა და წავიდა. მამამ შვილი ქალაქში ექიმთან წაიყვანა. იქაურმა უფროსმა მათი გასაჭირი გაიგო, მკურნალობაში დაეხმარა და ქალს სწავლის შესაძლებლობა მისცა. მენახირე შვილს ხშირად აკითხავდა. ჭრილობა მოშუშდა, თუმცა ხელზე პატარა ნაწიბური დარჩა.

რაც მოხდა, ვერ წავშლი, მაგრამ ჩემს მომავალს იმ ერთ დღეს არ დავუტოვებ. ვისწავლი, ვიმუშავებ და მამასთან კავშირსაც შევინარჩუნებ. კეთილი ადამიანების დახმარებას მივიღებ, ოღონდ საკუთარ ხმას არ დავკარგავ. ნაწიბური ჩემი მთელი ამბავი არ არის.

გავიდა რამდენიმე წელი. ქალი ბევრს სწავლობდა, ქალაქის საქმეებშიც მონაწილეობდა და ვისაც დახმარება სჭირდებოდა, გულდასმით უსმენდა. ქალაქის უფროსს შვილივით უყვარდა. ერთ დღეს უფლისწული ისევ გზაში იყო. დაღლილი წყაროსთან ჩამოჯდა. ქალი სწორედ მაშინ მივიდა წყლის ასაღებად. მან სტუმარი მაშინვე იცნო. ვაჟმა კი ვერ იცნო — ახლა მის წინ განათლებული, თავდაჯერებული ქალი იდგა, რომლის სიტყვაც ყველას ყურადღებას იპყრობდა.

მე ის დღე მახსოვს. შენ, როგორც ჩანს, არ გახსოვარ. ჯერ მოგისმენ. მინდა გავიგო, დღეს ადამიანში რას ხედავ — სახელს, სამოსს, თუ იმას, რასაც გეუბნება. პასუხის გასაცემად მე აღარ ვჩქარობ.

უფლისწულს ქალი მოეწონა. როცა გაიგო, ქალაქის უფროსის სახლში იზრდებოდა, კმაყოფილიც დარჩა: ახლა შესაფერისი ოჯახი ვიპოვეო. მაგრამ უფროსმა უთხრა, ამ საკითხზე ქალს თვითონ დაელაპარაკეო. ვაჟმა შეხვედრა ითხოვა. ქალი დათანხმდა, ოღონდ ერთი პირობით: გადაწყვეტილებამდე ერთმანეთისთვის სიმართლე უნდა ეთქვათ. წყაროსთან კვლავ დასხდნენ. ქალმა სახელო ოდნავ აიკეცა და ხელზე ნაწიბური აჩვენა.

მე იმ მენახირის ქალიშვილი ვარ, რომლის სახლიდანაც შეურაცხყოფით წახვედი. ეს ნაწიბური შენი გაბრაზებული საქციელის კვალია. ქალაქის უფროსის ოჯახმა ჩემი სახელი არ შეცვალა. მაშინაც იგივე ადამიანი ვიყავი. სანამ მომავალზე ვილაპარაკებთ, მითხარი: შეძლებ შენი შეცდომის დანახვას ისე, რომ ბედს ან სხვას არ გადააბრალო?

უფლისწულმა თავი დახარა. პირველად ვერ უშველა ვერც გვარმა და ვერც ლამაზმა სიტყვამ. ბოდიში მოიხადა და აღიარა, რომ უსამართლოდ მოიქცა. ქალს დაუყოვნებლივ პასუხი აღარ მოსთხოვა. სოფელში ჩავიდა, მენახირესაც ბოდიში უთხრა და თავისი ქცევის გამოსწორება საქმით დაიწყო. დრო გავიდა. ქალი აკვირდებოდა, მხოლოდ მოსაწონად იქცეოდა ასე თუ მართლა შეცვლილიყო. ვაჟი სწავლობდა სხვების მოსმენას, უბრალო შრომის პატივისცემას და იმასაც, რომ უარის მოსმენა შეურაცხყოფა არ არის.

ახლა შენთან საუბარი შემიძლია ისე, რომ ჩემი წარმომავლობის დამალვა არ მჭირდება. მომავალს თუ ერთად ავირჩევთ, ეს არც წინასწარმეტყველის ბრძანება იქნება და არც გვარების შეთანხმება. ორივეს თანაბარი სიტყვა გვექნება. მხოლოდ ასე შეიძლება ნდობას სახლი ავუშენოთ.

მათ ერთმანეთი თავიდან გაიცნეს — ამჯერად წოდებების გარეშე. როცა ერთად ცხოვრება გადაწყვიტეს, ქორწილში მენახირე საპატიო ადგილას დასვეს. უფლისწულს თავისი ძველი მოგზაურობა გაახსენდა. ქვეყანა მოევლო, მაგრამ ყველაზე გრძელი გზა საკუთარი ამპარტავნებიდან სხვის პატივისცემამდე აღმოჩნდა. ბედის მწერლის სიტყვებიც სხვაგვარად გაიგო: ადამიანი ბედს მხოლოდ ვერ გაექცევა კი არა, საკუთარ არჩევანზე პასუხსაც აგებს. მენახირის ქალს კი თავისი სოფელი არასოდეს დაუვიწყებია. იქ დაბრუნებისას მამას გვერდით მიუჯდებოდა და ძველებურად, მშვიდად მოუსმენდა ნახირის ზარების ხმას.