მეწისქვილის ვაჟიშვილი და სამი ქოსა

მეწისქვილის ვაჟიშვილი და სამი ქოსა. ერთ მეწისქვილეს ვაჟი ჰყავდა. გაიზარდა და დაიჟინა, ხელმწიფის ქალი უნდა შევირთოო. მშობლები უშლიდნენ, მაგრამ თავისას არ გადადიოდა. ხელმწიფემ მისი სურვილი შეიტყო და დაიბარა. დეკეული მისცა: ქალაქში წაიყვანე, გაყიდე და მერე ჩემს ქალზე ვილაპარაკოთო. ქალაქში სამი ძმა, ქოსამატყუარები ცხოვრობდნენ. ერთს ქალაქის თავში ეჭირა ადგილი, მეორეს — შუაში, მესამეს — ბოლოში. გამვლელებს შეთანხმებულად ატყუებდნენ. პირველმა ბიჭს უთხრა, ეგ დეკეული კი არა, ბატია, ექვს შაურს მოგცემო. ბიჭმა არ დაუჯერა. მეორემაც ზუსტად იგივე გაიმეორა. მესამემ კიდევ ერთხელ რომ შესთავაზა ბატის ფასი, ბიჭს საკუთარი თვალებისაც შეეპარა ეჭვი და დეკეული იაფად გაყიდა. მატყუარამ ხორცი შესაწვავად გაატანა. ბიჭმა დეკეულის კუდი დაიტოვა და ყველაფერს აკვირდებოდა. მალე მიხვდა, როგორ გაებრიყვებინათ. თავისთვის თქვა:

სამივემ ერთი ტყუილი მითხრა და მეც დავიჯერე. მაგრამ დეკეული ბატად ვერ გადაიქცევა. ვნახოთ, ახლა თვითონ თუ გამოიცნობენ სიმართლეს.

ბიჭი მეფურნესთან მივიდა. კუდი ნიშნად აჩვენა და თქვა, ქოსამ გამოგზავნა, შემწვარი ხორცი გამომატანეო. მეფურნემაც გაატანა. ბიჭი თავის ბინაში დაბრუნდა. სამი მატყუარა კი დაკარგულ ნადავლს უშედეგოდ ეძებდა.

ბიჭმა ამჯერად მკითხაობა დაიწყო. ქოსებმა გადაწყვიტეს, მკითხავს მივაკითხოთ, იქნებ იმ ბიჭის კვალს მიგვაგნებინოსო. ვერც მიხვდნენ, რომ ისევ მას მიადგნენ. მკითხავმა მათი ამბავი დაწვრილებით უამბო: დეკეული ბატად იყიდეთ, კუდი ბიჭს დაუტოვეთ, ხორციც მან წაიღო და ახლაც გატყუებთო. ქოსები მისი ცოდნით გაოცდნენ და კარგი საჩუქარი მისცეს. ამ ფულით ბიჭმა ქალის სამოსი იყიდა და ქალაქში გადაცმული გამოვიდა. უმცროს ქოსას უცნობი ქალი მოეწონა და ქორწილი მოინდომა. ბიჭმა მათი სახლის საიდუმლოც შეიტყო. მდინარისპირა ოთახში სტუმარ ვაჭრებს ძარცვავდნენ და საფრთხეში აგდებდნენ. ქოსას საკუთარი ხერხის ჩვენება სთხოვა. როცა მატყუარა უძლურ მდგომარეობაში აღმოჩნდა, ბიჭმა დეკეულის კუდი აჩვენა: ეს რისი კუდიაო? ქოსამ შეშინებულმა უპასუხა:

დეკეულისაა! დეკეულის კუდია... ვიცი, რომ ბატი არ ყოფილა.

ბიჭმა უთხრა, მაშინ ასე რატომ მომატყუეო. მატყუარა ჩაკეტა და მისი ქონება თავის ბინაში გადაიტანა. მეორე დილით ძმებმა უმცროსი ასეთ დღეში ნახეს. გადაწყვიტეს, ხელმწიფისთვის ეჩივლათ. ბიჭს ამასობაში ქალის სამოსი გაეხადა, ცხენები ეყიდა და მეეტლეობა დაეწყო.

ქოსებმა ეტლი იქირავეს. მეეტლედ ისევ მეწისქვილის ვაჟი შეხვდათ, მაგრამ ვერც ამჯერად იცნეს. ბიჭმა სამივე ჩაისვა და პირდაპირ სასახლეში მიიყვანა. ძმებმა ხელმწიფეს თავიანთი გაჭირვება უამბეს. მათი მონათხრობიდან მეფემ ყველაფერი გაიგო. მაშინ მეეტლე წინ გამოვიდა და თქვა:

ხელმწიფევ, თქვენი დეკეული გავყიდე. აი, მისი მყიდველებიც მოგიყვანეთ. მართალია, ბატის ფასი შემომთავაზეს, მაგრამ დეკეული რომ ბატი არ იყო, თვითონაც კარგად იციან. ნიშნად მისი კუდიც აქ მაქვს.

კუდი აჩვენა. ქოსებს სათქმელი აღარ დარჩათ. ხელმწიფემ მატყუარები გააძევა, ბიჭის მოხერხებულობა კი მოიწონა. დაპირებაც შეასრულა: ქალიშვილი მას მიათხოვა და ხელმწიფობაც დაულოცა. ასე დასრულდა მეწისქვილის ვაჟისა და სამი მატყუარას ამბავი. ჭირი იქა, ლხინი აქა. ქატო იქა, ფქვილი აქა.