კომბლების მთლელი ბაზარში ძროხის გასაყიდად მიდის. ვაჭრების ხრიკს საკუთარი მოხერხებით პასუხობს — ამ ამბავში სიმართლესა და ეშმაკობას ხშირად უწევთ შეხვედრა.
ყავახანაში უმცროსი ძმა დაუჯერებელ სანადირო ამბებს ჰყვება, უფროსი კი უხერხულობიდან გამოსავალს ეძებს. იუმორიანი საუბარი შესაძლებელ ახსნასა და დამტკიცებულ სიმართლეს შორის განსხვავებას გვახსენებს.
უბრალოდ ჩაცმული მეფე მებაღეს შემოსავლის განაწილებაზე ეკითხება. პასუხი გამოცანად იქცევა, ერთი მონეტა კი დანაპირების დაცვასა და საიდუმლოს ახსნას ერთად შესაძლებელს გახდის.
ნასია ფუტკრების გაფანტვას ისე აღწერს, რომ ვეზირებს დიდი გმირი ჰგონიათ. გაუგებრობა იზრდება, ხოლო შიშის აღიარება და დახმარების თხოვნა მის ყველაზე სასარგებლო აღმოჩენად იქცევა.
წისქვილთან ბიჭი ქოსამატყუარას შეხვდება. პურისთვის გამართული დაუჯერებელი ამბების შეჯიბრი აჩვენებს, როგორ შეიძლება სხვისი ხრიკის ამოცნობა და თანაგრძნობის შენარჩუნება.
მამა შვილს საკუთარი შრომით მონეტის შოვნას სთხოვს. მოტყუების მცდელობების შემდეგ ვაჟი საქმეს სწავლობს და ნაშრომის ფასს სხვაგვარად ხედავს — ეს „უქნარასგან“ განსხვავებული ამბავია.
მელია ტყის ცხოველებს გამოგონილი საფრთხით აშინებს და საერთო თაფლს მალულად ჭამს. დათვი მის სიტყვებს გადაამოწმებს და აღმოაჩენს, რომ მეგობრობა კითხვების დასმასაც გულისხმობს.
მეთევზე წყალში გაშვებული სამი თევზის დაბრუნებას წინასწარ ვარაუდობს და მყიდველებს ნადავლს ჰპირდება. ჭკუა, გონება და ფილთაქვა ახსენებენ, რომ სურვილი შეთანხმებასა და რეალურ გეგმას ვერ ცვლის.
სამჯერ მიღებული ოქრო ღარიბ კაცს ხელიდან ეცლება. ბედის პატარა დახმარებით დაწყებული საქმე, მეზობლის პატიოსნება და ყოველდღიური ზრუნვა მის ოჯახს სიმშვიდეს უბრუნებს.
პატარა სკვინჩა ხარბ მეფეს იმ სიმართლეს ეუბნება, რომლის თქმასაც ხალხი ვერ ბედავს. მისი ჯადოსნური ხმა გაჩუმებას არ ემორჩილება და სხვებსაც საუბრის გამბედაობას მატებს.
დათვი, მგელი და მელია ნადავლის თანაბრად გაყოფას თანხმდებიან. გაყოფისას ნათქვამი სიტყვა და ნამდვილი ძალაუფლება ერთმანეთს სცილდება — ამას მელიის პასუხი ამხელს.
უმცროსი ძმა ჯადოსნურ გორაში ყაჩაღების განძს პოულობს, სიხარბე კი ოჯახს მძიმე დანაკარგს მოუტანს. ფხიზელი ქალი საფრთხეს დროულად ამჩნევს და სახლს სამჯერ იცავს.
გლეხის ქალის მახვილგონივრული პასუხები მეფეს ჯერ აოცებს, შემდეგ კი საკუთარ შეცდომებს აჩვენებს. ოქროს როდინით დაწყებული ამბავი სამართლიანობასა და ერთმანეთის მოსმენამდე მიდის.
წყლის მოსატანად წასული ქალი ჯერ არდაბადებული შვილის შესაძლო უბედურებაზე ფიქრობს. წარმოსახვითი შიში დედასაც გადაედება, ხოლო მამის რეაქცია ამბავს მძიმე დასასრულს აძლევს.
ნასწავლი გლეხის ვაჟი მეფეს ცხენის ზნესა და ხარბი თვალის საიდუმლოს უხსნის, სანაცვლოდ კი უმადურობას იღებს. ბოლოს მისი სიმართლის თქმა ხალხის საერთო სათქმელს უერთდება.
ერთი ხარის პატრონ ვაჟს მეფე მეორე ხარს აძლევს, შემდეგ კი თავის ასულს ატანს. მძიმე ოჯახური ამბავი სტუმრად მოსული მეფისა და ვეზირების საერთო საქმეში ჩაბმით მთავრდება.
დათვი, მელა და მგელი ნადავლის გაყოფას ასაკით გადაწყვეტენ. მელისა და მგლის გადაჭარბებულ ამბებს დათვის ძალა აჩერებს — იგავში თანასწორობა მხოლოდ სიტყვად რჩება.
უხალისო მასპინძელს მამამთილი „ნალის შეჭამადის“ მომზადებას სთავაზობს. ქვაბთან ნელ-ნელა ირკვევა, რომ სახლში სანოვაგეც ყოფილა და საუბრის მიზეზიც — ოჯახის ამბის გაგება.
ღორის მოტყუებით დაკარგვის შემდეგ მაზლი გზას ადგება და სხვების გულუბრყვილობასაც ხვდება. თუმცა თვითონაც ატყუებს მასპინძლებს — ზამთრად და გარდაცვლილის გამოგზავნილ კაცად ასაღებს თავს.
პატარა ბიჭის უცნაური პასუხები მეფის ვეზირებს აბნევს. როცა იგი „ჩხუბის თესვასა“ და „ცრემლის ვალს“ განმარტავს, სტუმრები მის დაკვირვებულ გონებას აღმოაჩენენ.
მამისთვის მიტანილ ნაჩუქარ მანეთს ვაჟი იოლად ელევა. საკუთარი შრომით შეგროვებული მონეტა კი მისთვის სულ სხვა მნიშვნელობას იძენს — ამბავში შრომის ფასი მძიმე გამოცდით ჩანს.
ცოლ-ქმარი ერთმანეთის ხასიათს თითქოს თავიდანვე იცნობს, მაგრამ ყოველდღიური საქმე უთანხმოებას აჩენს. მოკლე ამბის მძიმე დასასრული გვახსენებს: შიშით გაჩუმება თანხმობა არ არის.
ქმრის უშედეგო „დახმარების“ შემდეგ ქალი ხრიკებით ცდილობს მის საქმეში ჩართვას. მოჩვენებითი სიკვდილისა და ზეცაში აგურების ზიდვის ამბავი ბოლოს ნამდვილ ყოველდღიურ შრომამდე მიდის.
სამი ქოსა მეწისქვილის ვაჟს ერთსა და იმავე ტყუილს უმეორებს და დეკეულს იაფად ატანინებს. ბიჭი სხვადასხვა სახით უბრუნდება მათ და ბოლოს მეფის წინ სიმართლეს ამხელს.
