ობოლი და ქოსამატყუარა

ობოლი და ქოსამატყუარა. სოფლის წისქვილთან ერთი ბიჭი ცხოვრობდა. ქონება ცოტა ჰქონდა, მაგრამ დაკვირვებული თვალი და მახვილი ჭკუა — უხვად. ერთ დღეს მარცვლით სავსე გუდა მიიტანა დასაფქვავად. წისქვილის ბორბალი წყალს ეთამაშებოდა, ქვები კი დინჯად გუგუნებდა. სწორედ იქ შეხვდა ქოსამატყუარას, კაცს, რომელსაც საკუთარი სიტყვების სჯეროდა მხოლოდ მაშინ, როცა სხვას ატყუებდა. იმანაც დაფქვა მარცვალი და ბიჭს დაემგზავრა. გზაში ფქვილი შეაერთეს, ცომი მოზილეს და კეცზე პურები გამოაცხვეს. ოქროსფერი ქერქის დანახვაზე ქოსას თვალები აუციმციმდა. ისეთი ამბავი მოვყვეთ, რაც სინამდვილეში ვერასოდეს მოხდებოდა; ვინც უფრო საკვირველს იტყვის, ყველა პური მისი იყოსო, შესთავაზა ბიჭს.

მშვენიერი თამაშია. ოღონდ ამბავი ბოლომდე უნდა მოვისმინოთ. ფანტაზიას გზა თუ გავუხსენით, ვნახოთ, ვის უფრო შორს წაიყვანს! შენ დაიწყე, მე პურებს მანამდე გავაგრილებ.

ჩვენს ეზოში ისეთი ბატი დადიოდა, ცხენებს მის დანახვაზე სირცხვილით თავები ჩაეღუნებოდათ. გაზაფხულზე მინდორს ხნავდა, ზაფხულში თივას ეზიდებოდა, შემოდგომაზე კი მთელ ოჯახს ბაზარში გვატარებდა. მე ზურგზე მოვაჯდებოდი და მთის წვერს ერთი ნაბიჯით ვწვდებოდით! ერთხელ ტყეში ეკლიან ბუჩქს გამოედო და ბუმბულები ისე აეჩეჩა, ვეღარ აფრინდა. იქვე ტირიფის წნელი მოვგრიხე, ფრთას კალათასავით საყრდენი გავუკეთე და — აბა, ჰე! — იმაზე სწრაფად გამომაქროლა, ვიდრე ქარს შეეძლო. შინ რომ მივედით, დედაჩემმა თქვა, ეს ბატი კი არა, ნახევარი სოფლის საყრდენი ყოფილაო! ახლა შენ მითხარი, ამაზე უცნაური რა გაგიგონია?

ეგ ბატი ჩვენს ფუტკართან პაწაწინა ჩანდა. მამაჩემს ბევრი სკა ჰქონდა და ყველა ფუტკარს სახელით ცნობდა. ერთხელ ერთი დაგვეკარგა. ვეძებეთ ბაღში, ვეძებეთ ველზე — არსად იყო. ბოლოს ზღვის გაღმა აღმოვაჩინეთ: გუთანში შეებათ და ყანას ახვნევინებდნენ! მამამ უთხრა, ამ პატარა მუშას დასვენებაც სჭირდებაო, გამოიხსნა და მხარზე შემოისვა. გზაში ფუტკარს ნიგოზის ნამცეცი მიაწოდა. ნამცეცი მის ზურგს მიეკრო, წვიმამ მორწყო და იქვე კაკლის ხე ამოვიდა. ისე სწრაფად გაიზარდა, მალე მის ჩრდილში მთელი სოფელი ისვენებდა.

ქოსამ წარბი ასწია, მაგრამ ვერ შეაწყვეტინა: თვითონ დათქვეს, ამბავი ბოლომდე უნდა მოესმინათ. ბიჭმა ერთი პური გვერდზე გადააბრუნა, რომ თანაბრად გაგრილებულიყო, და განაგრძო. ქოსას მოთმინება მაინც გამოელია. მერე? ფუტკარს მთელი ტყე ხომ არ მოჰქონდაო, ჩაიცინა. ბიჭმა ისეთი სერიოზული სახით შეხედა, ქოსას სიცილი გაუჩერდა.

ტყე ჯერ არა, მაგრამ ვენახი — კი. კაკალს ყვავი შეეჩვია. მის დასაფრთხობად პატარა მიწის გუნდა მაღლა ავაგდეთ. გუნდა ტოტს დააჯდა, გაიშალა, გადიდდა და მთელი ბორცვი გახდა. იმ ბორცვზე ვაზი ჩავყარეთ. როცა მტევნები დამწიფდა, ფოთლებში ისეთი სურნელი დატრიალდა, მთვარე ყოველ ღამე უფრო ახლოს მოდიოდა. ოღონდ ერთი სტუმარი გვყავდა — ცუღლუტი მელა. ყველას დასწრებას ცდილობდა და ყურძენს მალულად კრეფდა. გადავწყვიტე, დავხვედროდი და მეთქვა: მოდი, ერთად მოვკრიფოთ და სხვებსაც დავუტოვოთ-მეთქი. იმ ღამეს მელა უცნაურ მოსასხამში გამოწყობილი გამოჩნდა. როცა გამომელაპარაკა, მოსასხამის ჯიბეებიდან ქაღალდები გადმოუცვივდა. თითოეულზე საოცარი განაჩენი ეწერა!

რა განაჩენი? იმ მელას ჯიბეში წერილები საიდან გაუჩნდა? კარგი, კარგი, ეგ არ მაინტერესებს — მითხარი, ქაღალდზე რა ეწერა!

ეწერა: ვინც პურით მოტყუებას მოინდომებს, ცარიელ გუდას მიიღებს; გამომცხვარი პურები კი ჭკვიან ობოლს ერგებაო. ხედავ? ისეთი ამბავი მოვყევი, შენი თამაშის დასასრულიც შიგ აღმოჩნდა!

ქოსამ პირი გააღო და ისევ დახურა. ბოლოს გაეცინა: საკუთარი ხრიკით თვითონვე გაება. პირობა პირობა იყო — პურები ბიჭს დარჩა. ობოლმა გუდა აიკიდა, ერთი თბილი პური გადატეხა და ნახევარი ქოსას გაუწოდა. თამაში მე მოვიგე, მაგრამ გზაში მშიერი თანამგზავრი რად მინდაო, უთხრა. ქოსამ პური გამოართვა და პირველად ვეღარ მოიფიქრა ვერც ტყუილი და ვერც ტრაბახი. მხოლოდ მადლობა თქვა. ბიჭი კი გზას გაუყვა: გუდაში პურები ეწყო, გულში — მხიარული ამბავი. და იმ დღიდან ქოსა წისქვილთან ჭკვიან თვალებს თუ დაინახავდა, სიტყვებს გაცილებით ფრთხილად არჩევდა.