ზღაპარი ქართულადუფასოდ
მიწა თავისას მოითხოვს
მამის დაკარგვის შემდეგ ახალგაზრდა მგზავრი ისეთ ადგილს ეძებს, სადაც სიკვდილი ვერ მიაღწევს. შორი გზა მას დროსა და შინ დაბრუნების მნიშვნელობაზე დააფიქრებს.
ვაჟად ქცეული ქალი
მოსასმენად დააჭირე „მოსმენას“.

ზუსტი დროითი ნიშნულები მოწოდებული არ არის. სურათები ეპიზოდის ღილაკებით თავად შეცვალე; არჩევა აუდიოს არ ცვლის.
წაიკითხე ეს ეპიზოდი ↓ვეზირის უმცროსი ქალიშვილი სასახლის სამსახურს იწყებს და შეუძლებელ დავალებებს ეჭიდება. დევის ოჯახის დახმარებით იგი ზღვის გზას გადის, გაქვავებულ ქალაქს ათავისუფლებს და ჯადოსნურ გარდაქმნას განიცდის.
ჩანაწერის წყარო: dadu.ge. უფასო მოსმენა არ გულისხმობს ჩანაწერის გავრცელების ნებართვას. გამოყენების შესახებ
თუ საუბარი მოგინდებათ, აირჩიეთ ერთი კითხვა. აქ „სწორი პასუხი“ და ქულები არ არსებობს.
ან დახურეთ ეკრანი: დახატეთ ქაღალდზე ის, რაც წარმოიდგინეთ, ან თქვენი სიტყვებით მოყევით. არაფრის გაგზავნა ან ჩაწერა არ არის საჭირო.
სრული ტექსტი სურათების თემების მიხედვითაა დაჯგუფებული. ყველა ნაწილი აქვე რჩება; აუდიო გვერდს ავტომატურად არ გადაახვევს.

ვაჟად ქცეული ქალი. იყო და არა იყო რა, ერთ ხელმწიფეს მოხუცი ვეზირი ჰყავდა. წლების სამსახურს დაეღალა კაცი და შინ დაბრუნება სთხოვა. ხელმწიფემ ნება მისცა. ცოლ-შვილს გაუხარდა მისი დანახვა. ვეზირს სამი ქალიშვილი ჰყავდა. ერთხელ ამოიოხრა: ნეტავ ვაჟი მყოლოდა, სასახლეში ჩემს საქმეს ის გააგრძელებდაო. უფროსმა ქალიშვილმა ცხენი, იარაღი და ვაჟური სამოსი მოითხოვა. მამამ გაატანა, თვითონ კი მოკლე გზით გაუსწრო და ხმალამოღებული დაუხვდა. შეშინებული ქალი შინ დაბრუნდა. შუათანამაც სცადა წასვლა, მაგრამ მამის გამოცდას ვერც მან გაუძლო. მაშინ უმცროსმა თქვა:
ახლა მე წავალ, მამა. გზა შორია, ვიცი... მაგრამ შიში უკან ვერ დამაბრუნებს. შენი სამსახურის გაგრძელებას შევძლებ.

ქალმა ვაჟურად ჩაიცვა, მამის ცხენს მოახტა და გზას გაუდგა. მოხუცი მასაც ჩაუსაფრდა. მაგრამ როგორც კი წინ ხმალამოღებული გადაუდგა, ქალიშვილმა ცხენი პირდაპირ მისკენ გააჭენა. ვეზირმა სასწრაფოდ გაამხილა ვინაობა. შვილის სიმამაცე რომ ნახა, გზა დაულოცა და ასწავლა, როგორ მისულიყო სასახლემდე. ჭიშკართან ორი ლომი იდგა; მათთვის საკვები უნდა მიეცა, მერე კი ეზოში ცხენი გაეჭენებინა. ასეც მოიქცა უმცროსი ქალი. ხელმწიფემ ფანჯრიდან თვალი მოჰკრა მოხდენილ მხედარს და დაიბარა. ქალმა თავი ვეზირის ვაჟად წარუდგინა:
თქვენი მოხუცი ვეზირის შვილი ვარ. მამა აქამდე მიფრთხილდებოდა, სამსახური ნაადრევად არ დამწყებოდა. ახლა გავიზარდე და შემიძლია, მის ადგილას მე გემსახუროთ.
ხელმწიფეს მოხუცი ვეზირი დიდად უყვარდა. მისი შვილი სიამოვნებით მიიღო, სამსახური უბოძა და სასახლეში ოთახიც მიუჩინა.
ხელმწიფის ასულს ეზოში ნანახი მხედარი გულში ჩაუვარდა. ეგონა, სასახლეში მამაცი ვაჟი მოსულიყო. ერთ საღამოს სტუმრის ოთახს მიაკითხა და სიყვარული გაუმხილა:
დილიდან შენზე ვფიქრობ. მრავალი ხელმწიფის შვილი მთხოვს ხელს, მაგრამ ჩემი გული შენ აგირჩია. შენთან მინდა ცხოვრება.
ვეზირის შვილიც კეთილად შეხვდა, თუმცა ხელმწიფისა და დედოფლის შიში ახსენა. ასული დაღონდა, მაგრამ იმედი არ დაუკარგავს. მათ შეხვედრას დედოფალი ჩუმად უთვალთვალებდა. დილით ქმარს ყველაფერი უამბო. არ სურდა, მისი ქალი ვეზირის შვილს გაჰყოლოდა. ხელმწიფეს ურჩია: ისეთ შორეულ გზაზე გააგზავნე, საიდანაც ვეღარ დაბრუნდებაო. ხელმწიფემ ავადმყოფობა მოიგონა. ვეზირის შვილი დაიბარა და უთხრა, მხოლოდ უკვდავების ვაშლი მომარჩენს, მომიძებნეო. მამაცმა ქალმა თავი დაუკრა, ცხენს მოახტა და უცნობი ქვეყნისკენ გაემართა. სასახლეში დარჩენილი ასული კი გზას გაჰყურებდა:
ნეტავ მშვიდობით დაბრუნდე... სანამ აქ არ იქნები, შენს გზას თვალს ვერ მოვაშორებ.

მთაზე ასულმა მგზავრმა დიდი სახლები დაინახა. ეზოში მთისოდენა ქალი იჯდა და უზარმაზარი თითისტარით ართავდა. ვეზირის შვილმა შორიდან დაუძახა: დედავ, დედის დედაო! ერთხელ, მეორედ... მესამედ როგორც იქნა ხმა მიაწვდინა. დევის დედამ მგზავრს შეხედა და უთხრა:
დედა რომ არ გეთქვა, ერთ ლუკმად მეყოფოდი. მაგრამ დედად მომმართე და დედობაც გამიწევია. ვაჟი არა მყავს: შენ ჩემი შვილი იყავი, მე კი — შენი დედა.
დევის დედამ მთებიდან თავისი სამი ქალიშვილი მოიხმო. მათაც სიხარულით მიიღეს სტუმარი ძმად, გვერდით მოისვეს, დააპურეს და გზის ამბავი გამოჰკითხეს. როდესაც უკვდავების ვაშლი ახსენა, დევის დედამ თავი დაუქნია:
კარგ დროს მოხვედი. ზღვას შევუბერავ და შუაზე გაიყოფა. გაღმა ვაშლის ხე დგას. მისი მცველები ახლა სადილად არიან წასული. გადადი, ვაშლი მოწყვიტე და სწრაფად დაბრუნდი. ერთიც გეყოფა. უკან გზად აუცილებლად ჩემთან გამოიარე.

ზღვის პირას მივიდნენ. დევის დედამ სული შეუბერა და წყალი ორ უზარმაზარ კედლად გაიყო. მათ შორის გზა გამოჩნდა. მხედარმა გაღმა გააჭენა. ხეს სამი დიდი ვაშლი ება. სამივე მოკრიფა: ორი ხურჯინში ჩადო, მესამე ხელში დაიჭირა და უკან გამოიქცა. მცველები უკვე მოსდევდნენ. მაგრამ ზღვის შუაგულს შეასწრო. მის უკან წყლის კედლები შეერთდა და მდევრები ვეღარ დაეწივნენ. დევის ოჯახში ერთი ვაშლი ერთად გაიყვეს, ორი კი სასახლისთვის გაატანეს. დამშვიდობებისას დევის დედამ გააფრთხილა: კიდევ გამოგგზავნიან, შვილო, და უჩემოდ ნუ წახვალო. ხელმწიფეს ვაშლები მიუტანა. მაგრამ სასახლეში სიმშვიდე დიდხანს არ გაგრძელებულა. ასული ისევ მივიდა საყვარელ სტუმართან, დედოფალმა კი ახალი განსაცდელი მოაფიქრებინა ქმარს. ახლა უკვდავების წყალი მოითხოვეს.

ვეზირის შვილმა ვერცხლის სურები აიღო და კვლავ დევის დედას მიაკითხა. მან დაასვენა, დააპურა და გზა ასწავლა. უკვდავების წყალი შორეულ ქალაქში იყო. ალმასის გალავანს ჭიშკარი ისე სწრაფად ეხურებოდა და ეღებოდა, რომ შიგ შესვლა დიდ სიმარჯვეს მოითხოვდა. დევის დედამ ზღვა ისევ გაყო. მგზავრმა გაიარა ზღვა, ვაშლის ხესაც გასცდა, მრავალი მთა და ველი გადაიარა. ბოლოს მზის შუქზე მბრწყინავი გალავანი გამოჩნდა. კართან შეისვენა, ცხენიც დაასვენა. მერე დრო იხელთა და ჭიშკარში გააჭენა. თვითონ უვნებლად შევიდა, მაგრამ კარმა ცხენს კუდი დაუზიანა. უკვდავების წყალი დაასხა და ცხენი მაშინვე განიკურნა. ქალაქის სახლები მინისა იყო. მას ახალგაზრდა ქალი განაგებდა. ომს მისი მშობლები და ქალაქის კაცები ემსხვერპლა. ქალი გამზრდელთან გაზრდილიყო და უცხო კაცს არასოდეს შეხვედროდა. სტუმრის ამბავი რომ გაიგო, თავისთან მიიწვია. მოეწონა მისი სახე, სიტყვა და გამბედაობა. გულწრფელად უთხრა:
ნუღარ წახვალ. ჩემთან დარჩი, ამ ქვეყანას ერთად მოვუაროთ. შენს მოსვლამდე ასეთი გრძნობა არ მცოდნია... მინდა, ჩემი ქმარი გახდე.
მგზავრმა დაბრუნება აღუთქვა: ჯერ წყალი უნდა მივიტანო და მერე ისევ მოვალო. ქალმა სურები აავსებინა და კეთილი სურვილებით გააცილა. ზღვა კვლავ გაყოფილი დახვდა. დევის დედას გამოემშვიდობა და სასახლეში დაბრუნდა. ხელმწიფემ წყალი მიიღო, მაგრამ დედოფალი მაინც არ ცხრებოდა. მესამე დავალება მოიგონეს: შორეულ ქვეყანაში გაქვავებული ქალაქი ყოფილა, მისი ამბავი უნდა გაიგოო. ამჯერად დევის დედამ უთხრა, გზა შემიძლია გასწავლო, მაგრამ რაც იქ დაგხვდება, მას თვითონ უნდა გაუმკლავდეო.

გრძელი გზის ბოლოს უცნაური ქალაქი გამოჩნდა. ქუჩებში ადამიანები იდგნენ, ოღონდ არავინ მოძრაობდა. ხელოსანს იარაღი ხელში შერჩენოდა, პირუტყვს — ნაბიჯი შუა გზაში. ყველა ქვად ქცეულიყო. ვეზირის შვილმა ქუჩები შემოიარა. ბოლოს ერთ სახლთან სუსტი ხმა შემოესმა: წყალი დამალევინეო. შინ კაცი იჯდა. გულს ზემოთ ადამიანი იყო, ქვემოთ კი — ქვა. მგზავრს რომ შეხედა, შეევედრა:
ჩქარა წადი აქედან. მალე ჯადოს მცოდნე დედოფალი დაბრუნდება და შენც ქვად გაქცევს.
მაგრამ სტუმარი არ წავიდა. უთხრა, სწორედ ამ ქალაქის ამბის გასაგებად მომაგზავნეს და ხელცარიელი ვერ დავბრუნდებიო. მაშინ კაცმა თავისი მწარე წარსული უამბო:
ამ ქალაქის ხელმწიფე ვიყავი. ორი ქარის რაში მყავდა. ერთ დღეს ვნახე, ორივე მეტად გამხდარიყო. მეჯინიბეს მიზეზი ვკითხე. მითხრა: დედოფალი ყოველ ღამე ცხრა მთას იქით მიაჭენებს, იქაურ ხელმწიფეს ხვდებაო. ჩემი თვალით ნახვა მოვინდომე. მეჯინიბის სამოსი ჩავიცვი და მის ნაცვლად გავყევი. უცხო სასახლეში დიდი დღესასწაული იყო. დედოფალი შინ შეიყვანეს, მე კი გარეთ დამტოვეს ცხენებთან. როცა წამოვედით, უკან დაბრუნების საბაბი მოვიგონე. იმ მეფეს ბრაზით სიცოცხლე მოვუსწრაფე. შინ მისულმა დედოფალს ყველაფერი გავუმხილე. მაშინ თავისი ჯადო გამოიყენა. მე ასე, ნახევრად ქვად მაქცია, მთელი ქალაქი კი გააქვავა. წყალს რომ ვთხოვ, მღვრიე წყალი მოაქვს; საჭმლის ნაცვლად ტალახს მაწვდის. ტანჯვა არ მთავრდება...

ამ საუბარში ნაბიჯების ხმა მოესმათ. ვეზირის შვილი კარს ამოეფარა. დედოფალი შემოვიდა. გაქვავებულმა მეფემ კვლავ სთხოვა ტანჯვისგან გათავისუფლება, მაგრამ ქალი შეუბრალებელი დარჩა. მაშინ მამაცი მგზავრი სამალავიდან გამოვიდა. დედოფალი შეაკავა, სანამ ჯადოს გამოყენებას მოასწრებდა, და მტკიცედ მოსთხოვა:
მოჯადოება ახლავე მოხსენი! მეფეც გაათავისუფლე და მთელი ქალაქიც. უდანაშაულო ხალხს შენი რისხვის ტარება აღარ უნდა უწევდეს.
დედოფალი მიხვდა, წინააღმდეგობას ვეღარ გასწევდა. შელოცვა წარმოთქვა. ქვად ქცეულ ადამიანებს მოძრაობა დაუბრუნდათ, ქალაქი გამოცოცხლდა, მეფეც კვლავ ფეხზე წამოდგა. ვეზირის შვილმა დედოფალს კიდევ მოსთხოვა:
ახლა მეც დამლოცე.

დედოფალმა უცნაური სიტყვები თქვა: ვაჟი ხარ, ქალად იქეცი; ქალი ხარ, ვაჟადო. და ჯადო ახდა. მამაცი ქალი ვაჟად იქცა. ამის შემდეგ დედოფალს სიცოცხლე აღარ შერჩა. მისი სასტიკი ხელმწიფობაც დასრულდა. გათავისუფლებულმა მეფემ და ქალაქის ხალხმა თავიანთი მხსნელი დალოცეს. ახალგაზრდა გმირმა ცხენს მოახტა და შინ დასაბრუნებელ გზას დაადგა.
უკან მომავალმა გმირმა მინის ქალაქში შეიარა. იქაურ ქალს უთხრა, მალე დავბრუნდები და ჩემს მშობლებთან ერთად წაგიყვანო. მერე დევის დედას მიაკითხა და თავგადასავალი უამბო. სასახლეში დაბრუნებულმა ხელმწიფეს გაქვავებული ქალაქის ამბავი მიუტანა. იმ ღამეს ასული კვლავ ეწვია. დიდხანს ელაპარაკა, როგორ დარდობდა მის არყოფნაში. სტუმარიც თბილად შეხვდა. მაგრამ დილით ვეზირის შვილმა შინ წასვლის ნებართვა ითხოვა:
ხელმწიფევ, მოხუცი მამა მელოდება. ნება მიბოძეთ, შინ დავბრუნდე და ჩემს ოჯახს მივხედო.

ხელმწიფემ სიამოვნებით გაუშვა. ეგონა, სასახლის საზრუნავს ასე მაინც მოიშორებდა. გმირი დევის დედასთან წავიდა და მინის ქალაქის ქალის სიყვარული გაუმხილა. კეთილმა დედამ ისევ ზღვის პირას გაიყვანა, წყალი გაუყო და გზა დაულოცა. მინის ქალაქში დიდი სამზადისი გაიმართა. ზღაპრული ალმასის გალავანი დაკეცეს, უკვდავების წყაროც თან წაიღეს. ქალაქის ქალები თავიანთ დედოფალს გამოჰყვნენ. დევის ოჯახს გზად ეწვივნენ, მადლობა გადაუხადეს და ბოლოს მოხუცი ვეზირის სახლისკენ გაემართნენ. წინ მაცნეები მიდიოდნენ: ვეზირის ვაჟი მოდის თავისი საცოლითო! მამას გაუკვირდა — მე ხომ ქალიშვილი გავისტუმრეო? გმირი ცხენიდან ჩამოხტა, მშობლებს მოეხვია და უთხრა:
თქვენი შვილი ვარ, მამა. დიდხანს ვიარე და ბევრი განსაცდელი გამოვიარე. გაქვავებულ ქალაქში ჯადომ ვაჟად მაქცია. ახლა შინ დავბრუნდი... ყველაფერი უნდა გიამბოთ.

მშობლებმა თავგადასავალი გაოცებით მოისმინეს, მერე კი სიხარულით გულში ჩაიკრეს შვილი. მინის ქალაქის ქალთან ქორწილი გადაიხადეს და ბედნიერი ცხოვრება დაიწყეს. ჭირი იქა, ლხინი აქა.
რომელი ზღაპრის მოსმენა გინდა?
გვითხარი მისი სათაური — წერილის გაგზავნაში უფროსს სთხოვე დახმარება.
ჯერ ზღაპრებში მოვძებნოთ