ვინც საქმე გააკეთა, პურიც იმანა ჭამოს

ვინც საქმე გააკეთა, პურიც იმანა ჭამოს. პირველი თავი. ერთი ხარი და მეფის საჩუქარი. იყო ერთი ბიჭი. დედასთან ერთად ცხოვრობდა და ერთი ხარი ჰყავდა. ხვნისა თუ ლეწვის დროს ხარს უღელში ხან დედა ებმებოდა, ხან შვილი. ერთხელ დედა უღელს ეწეოდა, ბიჭი კი კევრზე იდგა. ამ დროს ხელმწიფემ გამოიარა. გაკვირვებულმა ჰკითხა, ეს საცოდავი ქალი რატომ შეგიბამსო.

რა ვქნა, შენი ჭირიმე? ერთი ხარის მეტი არა გვყავს. ხან დედა ეხმარება, ხან მე. მეტი ღონე არა გვაქვს.

ხელმწიფემ ბიჭს მეორე ხარი შესთავაზა. სასახლეში ერთი დაუმორჩილებელი ხარი ჰყავდათ, ახლოს არავის იკარებდა. ბიჭმა იგი თავისთან წაიყვანა. ძველი ამბავი ჰყვება, რომ შიმშილისა და თივის მეშვეობით დაიმორჩილა. ბოლოს ხარი უღელსაც მიეჩვია და დედას მძიმე საქმისგან გათავისუფლება შეეძლო. ერთხელ მეფემ კალოს ისევ ჩამოუარა. ვერ დაიჯერა, რომ მშვიდად მომუშავე ხარი მისი ნაჩუქარი იყო. ბიჭი შეაქო და თავისი ქალიშვილის შერთვა უბრძანა.

რას ბრძანებ, ხელმწიფევ? მე უბრალო გლეხი ვარ. შენი ქალიშვილის ღირსად როგორ ჩამთვლი? გთხოვ, ნება მომეცი, ჩემს საქმეს დავუბრუნდე.

ხელმწიფე არ მოეშვა. მისი ქალიშვილი უქმად ცხოვრებას იყო მიჩვეული და საწოლიდანაც იშვიათად დგებოდა. ბიჭმა სასახლიდან ხმალი, ძაღლი და ცხენი ითხოვა და ქალი შინ წამოიყვანა. გზაში ამბავი სასტიკად გაგრძელდა: ბიჭმა ორივე ცხოველი მოკლა და ქალიც დააშინა. შეშინებული ქალი ფეხდაფეხ გაჰყვა. სახლში რომ მივიდნენ, ლოგინში ჩაწვა და აღარ ამდგარა.

მეორე თავი. საქმე და პური. მეორე დილას დედა და შვილი კალოზე წავიდნენ. მთელი დღე იმუშავეს, ძნა გალეწეს და მარცვალი გაანიავეს. საღამოს შინ დაღლილები დაბრუნდნენ. დედამ შვილს დაუძახა.

შვილო, საქმე ვინ გააკეთა? მე და შენა? მაშ, პური ვინღა ჭამოს?

ბიჭმა უპასუხა, მე და შენაო. დედა-შვილმა პური ჭამა, ქალი კი შორიდან უყურებდა. ასე გავიდა რამდენიმე დღე. ქალს შიმშილი აწუხებდა. ბოლოს ცოცხს მისწვდა და საწოლის გარშემო შემოგავა. საღამოს დედამ ეს შენიშნა.

თავის გარშემო შემოუგვია. ცოტა პური ამასაც მოვუტეხოთ. დღეს პატარა საქმე მაინც გაუკეთებია.

ქალს მცირე ნაჭერი მისცეს. მეორე დღეს ადგა, კერის ნახევარი შემოგავა და ისევ დაწვა. საღამოს ნახევარი პური მიუტანეს. მერე მთელი სახლი დაალაგა, ლოგინი დაბერტყა და ერთი პური მიიღო. მაგრამ ფიქრობდა: ეს დღეს მეყოფა, ხვალ კი რა იქნებაო. მორიგ დილას ლოგინი აილაგა, პირი დაიბანა, სახლი დაგავა, ჭურჭელი გარეცხა და კერაზე შეჭამანდი შემოდგა. დედა და შვილი რომ დაბრუნდნენ, ყველაფერი მოწესრიგებული დახვდათ.

მესამე თავი. ხელმწიფე ბანზე. დედა-შვილს მომზადებული სახლი და სუფრა გაუხარდა. ქალი გადაკოცნეს. გავიდა ხანი. ერთ დღეს ხელმწიფემ გადაწყვიტა, თავისი ქალიშვილი მოენახულებინა. ვეზირები გაიყოლა და სიძის სახლს მიადგა. ქალი დერეფანში იჯდა და ლობიოს არჩევდა. მამა რომ დაინახა, წამოდგა და გადაეხვია.

მამა, კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება! ჩემი ქმარი ამბობს: ვინც საქმე გააკეთა, პურიც იმანა ჭამოსო. მოდი, შენ და შენი ვეზირებიც დაგვეხმარეთ. ბანზე მიწაა დაყრილი და დატკეპნა სჭირდება.

ბიჭს ახალი ქვიტკირის სახლი აეგო. მეფე ქალიშვილის დანახვით ისეთი გახარებული იყო, უარი არ უთქვამს. ვეზირებთან ერთად ბანზე ავიდა და მიწის ტკეპნა დაიწყო. მალე დედა-შვილიც დაბრუნდა. ხედავენ — სახურავზე ხელმწიფე და მისი ამალა მუშაობენ. საქმე რომ მოათავეს, ყველანი სუფრას მიუსხდნენ. ლხინი გამართეს. ხელმწიფემ სიძე და ქალიშვილი დაასაჩუქრა და შინ კმაყოფილი დაბრუნდა.